Noodverlichting is een cruciaal onderdeel van gebouwen, zorgen voor zichtbaarheid en veiligheid tijdens stroomuitval of andere noodsituaties. Het omvat doorgaans een verscheidenheid aan verlichtingssystemen die zijn ontworpen om vluchtroutes te verlichten, uitgangen, en veiligheidsuitrusting.
Wat is noodverlichting?
Noodverlichting is een soort verlichtingssysteem dat in werking treedt bij stroomuitval of noodgevallen, voldoende verlichting bieden om een veilige evacuatie te garanderen. Het omvat doorgaans uitgangsborden en noodverlichtingsarmaturen, die kan worden gevoed door batterijen of een centrale voeding. Deze verlichting is cruciaal voor het verlichten van vluchtwegen, uitgangen, en veiligheidsuitrusting, het naleven van veiligheidsnormen om paniek te voorkomen en zichtbaarheid te garanderen. Het is een essentieel onderdeel van levensveiligheidssystemen in de industriële productie, commerciële ruimtes, en woongebouwen.
Het belang van noodverlichting
Noodverlichting is van cruciaal belang voor de veiligheid van personeel, orde en snelle evacuatie. In geval van brand of stroomuitval biedt het zichtgeleiding zodat veiligheidsuitgangen en vluchtroutes zichtbaar zijn. Door ingeschakeld en continu te zijn, vermindert het paniek, voorkomt stormloop en geeft iedereen, inclusief ouderen, kinderen en mensen met mobiliteitsproblemen tijd om te ontsnappen. Het is een onmisbaar onderdeel van het veiligheidsontwerp van gebouwen, die rechtstreeks verband houden met de bescherming van levens en eigendommen.
Toepassingsgebied en overzicht van normen
Het toepassingsgebied van noodverlichting omvat een breed scala aan gebouwtypen, inclusief maar niet beperkt tot openbare ruimtes in woongebouwen, commerciële gebouwen, industriële installaties, zorginstellingen, onderwijsinstellingen, transportknooppunten, en openbare plaatsen. Het normenoverzicht omvat doorgaans nationale en regionale specifieke normen, inclusief NFPA 101 (de Life Safety Code van de NFPA), de Internationale Bouwcode (IBC) voor nieuwe en bestaande gebouwen, en aanvullende lokale regelgeving van gemeenten.
Noodverlichtingssystemen
Onderdelen van een noodverlichtingssysteem
Lichtbronnen en armaturen: Dit is het zichtbare deel van het systeem, de daadwerkelijke verlichting. Noodverlichtingsarmaturen maken gebruik van hoogefficiënte LED's voor duurzaamheid, energie-efficiëntie en goede lichtkwaliteit. De armaturen moeten voldoen aan eisen voor waterdichtheid, stofdicht en brandvertragend.
Voedingsapparaten: Dit zijn de hoofdstroomvoorzieningen, batterijen en omvormers. De hoofdstroomvoorziening is aangesloten op het elektriciteitsnet van het gebouw, voedt het systeem tijdens normaal gebruik en laadt de batterijen op. De batterijen zijn de noodstroombron, voedt het systeem wanneer de hoofdvoeding wordt onderbroken. De omvormer zet de gelijkstroom van de batterijen tijdens noodgevallen om in wisselstroom voor de armaturen.
Controlesysteem: Denk hierbij aan de noodverlichtingscontroller en bijbehorende sensoren (rookmelders en temperatuursensoren voor realtime omgevingsmonitoring). De controller is het brein van het systeem, bewaakt de systeemstatus, ontvangt externe signalen (brandalarmen), en schakelt automatisch de noodverlichting in. Het voert ook foutdetectie en zelftests uit om ervoor te zorgen dat het systeem altijd gereed is.
Evacuatie bewegwijzering: Deze zorgen samen met de noodverlichtingsarmaturen voor duidelijke evacuatieroute-indicaties. Deze borden zijn meestal groen of rood van kleur, zodat ze gemakkelijk te zien zijn en mensen de uitgang zelfs in rook of duisternis kunnen vinden.
Werkingsprincipes en schakelmechanismen van noodverlichtingssystemen
1. Normale werking: Onder normale omstandigheden gebruikt het noodverlichtingssysteem de netstroom om de armaturen van stroom te voorzien en laadt tegelijkertijd de ingebouwde noodstroombron op. De noodstroombron is volledig opgeladen en klaar voor gebruik wanneer dat nodig is. De besturingsmodule voert periodieke zelftests uit om de noodstroomvoorziening en de armaturen te controleren om er zeker van te zijn dat het systeem goed werkt.
2. Het schakelmechanisme activeren: In geval van brand, een storing in het elektriciteitsnet of een andere noodsituatie die een stroomstoring veroorzaakt, de regelmodule detecteert het stroomverlies en activeert het schakelmechanisme. De omvormer start vervolgens op en zet de gelijkstroom van de noodstroombron om in wisselstroom voor de armaturen.
3. Noodverlichting activering: De noodverlichtingsarmaturen gaan vrijwel onmiddellijk aan wanneer de stroom wordt ingeschakeld, zorgen voor het gewenste lichtniveau. Dit zorgt voor vluchtroutes, veiligheidsuitgangen en belangrijke gebieden zijn verlicht. Volgens de regelgeving moet noodverlichting binnen enkele seconden ontstoken zijn, doorgaans niet meer dan 15 seconden.
4. Duurzame verlichting: De batterijen moeten zo ontworpen zijn dat ze minimaal voldoende energie leveren 90 minuten continue verlichting om een veilige evacuatie of noodhulp mogelijk te maken. Gedurende deze periode zal het systeem continu de batterijlading controleren om een stabiele verlichting te behouden.
5. Handmatig/automatisch schakelen: Sommige noodverlichtingssystemen bieden handmatige of automatische schakeling. Met handmatig schakelen kunnen operators de noodverlichting inschakelen vóór een noodsituatie of tijdens tests. Automatisch schakelen is afhankelijk van vooraf ingestelde sensoren of integratie met een brandalarmsysteem om de noodverlichting in te schakelen wanneer deze noodsignalen detecteert.
6. Systeemherstel en reset: Wanneer de noodsituatie voorbij is en de netstroom is hersteld, de lader begint de batterijen op te laden. Het systeem wordt automatisch of handmatig gereset naar de normale werking, klaar voor de volgende noodsituatie.
Soorten noodverlichting
1. Onderhoud noodverlichting:
- Lampen die altijd branden en bij stroomuitval overschakelen op batterijvoeding.
- Vaak op plaatsen waar continue verlichting nodig is, zoals theaters en ziekenhuizen.
2. Niet-onderhouden noodverlichting:
- Lampjes die alleen aangaan als de hoofdstroomvoorziening uitvalt.
- Typisch op werkplekken en openbare gebouwen.
3. Duurzame noodverlichting:
- Een combinatie van permanente en niet-permanente verlichting, het voorzien van continue verlichting en aanvullende noodverlichting.
4. Vluchtwegverlichting:
- Zorgt ervoor dat vluchtwegen verlicht zijn voor een veilige evacuatie.
- Inclusief gangverlichting, trap verlichting, en afritborden.
5. Open gebied (Anti-paniek) Verlichting:
- Voorkomt paniek door tijdens een noodsituatie voldoende verlichting te bieden in grote open ruimtes.
- Helpt bewoners zich naar vluchtroutes te verplaatsen.
6. Verlichting van taakgebieden met een hoog risico:
- Biedt verlichting voor gebieden waar gevaarlijke taken worden uitgevoerd.
- Garandeert de veiligheid op plaatsen zoals operatiekamers of gevaarlijke industriële locaties.
Internationale normen en voorschriften voor noodverlichting
De details kunnen per land en regio verschillen, maar hier zijn de normen die een universeel raamwerk bieden voor het ontwerp en de toepassing van noodverlichtingssystemen:
1. ISO 30061:2007: Een internationale standaard van de International Organization for Standardization (ISO) voor noodverlichting en ontruimingssignaleringssystemen. Hoewel niet alle landen het rechtstreeks overnemen.
2. IEC 60598-2-22: Een standaard van de Internationale Elektrotechnische Commissie (IEC) voor veiligheidseisen voor diverse verlichtingsarmaturen, met specifieke secties voor noodverlichtingsarmaturen, inclusief testmethoden, markerings- en constructievereisten.
3. NFPA 101 Levensveiligheidscode: Een code van de National Fire Protection Association (NFPA) in de VS. die betrekking heeft op brandveiligheids- en levensveiligheidseisen, inclusief noodverlichting. Deze code wordt algemeen aanvaard in de VS. en is gebruikt als referentie door de gerelateerde regelgeving van andere landen.
4. BS 5266-1:2016: Een standaard van het British Standards Institution (BSI) voor het ontwerp, installatie, exploitatie en onderhoud van noodverlichtingssystemen in het Verenigd Koninkrijk en enkele landen van het Gemenebest.
5. AS/NZS 2293: Normen uit Australië en Nieuw-Zeeland die gedetailleerde specificaties omvatten voor de componenten van nood- en evacuatieverlichtingssystemen, ontwerp, installatie en onderhoud.
Deze normen hebben doorgaans betrekking op de volgende belangrijke punten:
Prestatie-eisen voor noodverlichtingsarmaturen en -systemen: Armatuurverlichtingsniveaus, duur en activeringstijden.
Installatielocaties en hoeveelheden: Voldoende verlichting in alle ruimtes, vluchtroutes, uitgangen en trappenhuizen.
Stroomback-up: Betrouwbare back-upstroombronnen (batterijen of generatoren) om onmiddellijk te activeren wanneer de hoofdstroom uitvalt.
Testen en onderhoud: Test- en onderhoudsprocedures.
Bewegwijzering en markering: Nooduitgangborden en evacuatie-indicatoren.
Installatie en onderhoud van noodverlichting
De installatie en het onderhoud van noodverlichting zijn van cruciaal belang om de betrouwbare werking ervan tijdens noodsituaties te garanderen. Belangrijke aspecten zijn onder meer:
Installatienormen
1. Installatiehoogte en locatie:
Noodverlichting moet op een hoogte van 2,3 meter worden geïnstalleerd om een brede dekking te krijgen en botsingen te voorkomen. Installeer op belangrijke plaatsen zoals vluchtroutes, nabij uitgangen, trappenhuizen en brandcontrolekamers, zodat evacuatieroutes vrij zijn.
2. Voedings- en circuitvereisten:
Noodverlichting moet afzonderlijke stroomcircuits hebben om de leveringsbetrouwbaarheid te garanderen. Stroom- en communicatielijnen moeten verschillend gekleurde standaarddraden gebruiken. De aanbevolen communicatiebusdraad is RVS twisted pair met een draaddiameter van minimaal 1,5 mm², met DC-lusweerstand kleiner dan 40 ohm. De bustransmissieafstand mag niet groter zijn dan 500 meter.
3. Installatierichting armatuur:
Noodverlichtingsarmaturen moeten zo dicht mogelijk bij het plafond worden gemonteerd om continu zicht te behouden. In grote gebieden, de installatie moet uniform zijn om donkere gebieden te voorkomen.
4. Bewegwijzering en indicatoren:
Op belangrijke locaties moeten duidelijke borden worden geplaatst die naar veiligheidsuitgangen en evacuatieroutes verwijzen om de evacuatiesnelheid te verbeteren.
Onderhoudspunten
1. Regelmatige inspectie en testen:
Hoewel niet vaak gebruikt, Noodverlichtingssystemen moeten op hun werking worden getest, inclusief automatische schakeltests, back-upstroomverificatie en controles van de lichtopbrengst. Maandelijkse functiecontroles en jaarlijkse volledige systeemtests worden aanbevolen.
2. Onderhoud van de batterij:
De batterij is het hart van het noodverlichtingssysteem en moet regelmatig worden gecontroleerd, inclusief spanning, interne weerstand en laad-/ontlaadcapaciteit om ervoor te zorgen dat hij tijdens een noodsituatie van stroom kan worden voorzien. Batterijen moeten elke keer vervangen worden 3-5 jaren om optimale prestaties te behouden.
3. Reiniging en inspectie:
Reinig armaturen en reflectoren om stof te verwijderen en een heldere lichtopbrengst te garanderen. Controleer de armatuurbevestigingen op losheid of loskomen.
4. Probleemoplossing en vervanging:
Eventuele defecten die tijdens het testen worden aangetroffen, moeten worden verholpen of vervangen.
Veiligheidscertificering voor noodverlichtingsarmaturen
Naleving van de regelgeving en certificering van noodverlichtingsarmaturen zijn van cruciaal belang om de veiligheid en effectiviteit ervan te garanderen. Verschillende landen en regio's hebben specifieke vereisten. Hieronder volgen enkele algemeen toepasselijke regelgeving en certificeringsnormen:
Internationale normen
1. IEC 60598-2-22: Deze IEC-norm specificeert veiligheidseisen voor noodverlichtingsarmaturen, bedekkend ontwerp, bouw, testen en markeren.
2. ISO 7000: Deze reeks normen definieert grafische symbolen voor gebruik op apparatuur, inclusief nooduitgangindicaties en veiligheidsinformatie.
Europese normen en certificeringen
CE-markering: Producten verkocht in de Europese Economische Ruimte, inclusief noodverlichtingsarmaturen, moeten voldoen aan de CE-markeringseisen. Dit betekent dat u moet voldoen aan de relevante Europese richtlijnen, zoals de Laagspanningsrichtlijn (LVD), Richtlijn elektromagnetische compatibiliteit (EMC) en de bouwproductenverordening (Reanimatie) met bijbehorende tests en certificeringen.
Noord-Amerikaanse normen en certificeringen
UL 924: Een standaard van Underwriters Laboratories (UL) in de Verenigde Staten, het specificeren van veiligheidseisen voor noodverlichting en stroomapparatuur.
Australische normen en certificeringen
SAA-certificering: Dit merkteken geeft aan dat wordt voldaan aan de veiligheidseisen van Standards Australia voor producten die in Australië worden verkocht, inclusief noodverlichtingsarmaturen.
Britse normen en certificeringen
UKCA-markering(CE): Vanaf januari 1, 2021, bepaalde producten die op de Britse markt komen, moeten voldoen aan de UKCA-markeringsvereisten die de CE-markering voor producten zoals noodverlichtingsarmaturen vervangt of aanvult.
COMLED noodverlichtingsarmaturen zijn CE-goedgekeurd, WEER, en C-Tick (RCM) certificeringen, waardoor de producten niet alleen legaal de doelmarkten kunnen betreden, maar ook het vertrouwen van de gebruiker in de producten vergroten. Dit zorgt ervoor dat ze effectief kunnen functioneren in noodsituaties, het beschermen van de levens van mensen.
Nieuwe technologieën en trends in noodverlichtingsarmaturen
De technologie en trends op het gebied van noodverlichtingsarmaturen evolueren voortdurend met de vooruitgang in de verlichtingstechnologie en de marktvraag. Belangrijke kenmerken en trends zijn onder meer:
Technologische vooruitgang op het gebied van noodverlichtingsarmaturen
1. Wijdverbreide toepassing van LED-technologie:
LED (Lichtgevende diode) is het hart van noodverlichtingsarmaturen vanwege het hoge rendement, lang leven, snel opstarten en compact formaat. Dit maakt noodverlichting betrouwbaarder en kosteneffectiever. COMLED LED-noodarmaturen kunnen ook een nauwkeurige straalregeling en dimfunctie hebben, om aan verschillende omgevingen te voldoen.
2. Intelligentie en automatisering:
Moderne noodverlichtingssystemen worden intelligent, met sensoren, microprocessors en communicatietechnologie. Deze systemen kunnen automatisch omgevingslicht detecteren, batterijniveau en armatuurfout, en zelfs op afstand monitoren en besturen via IoT-technologie, onderhoudskosten verlagen, verbeter de responstijd en verhoog de systeemefficiëntie.
3. Zelftest en diagnostiek:
COMLED-noodverlichtingsarmaturen hebben een ingebouwde zelftestfunctie die de prestaties van de armatuur automatisch kan testen, inclusief batterijstatus en circuitintegriteit, en rapporteer aan onderhoudspersoneel via indicatoren of netwerk, vereenvoudig het onderhoudsproces.
4. Milieuduurzaamheid:
Met de toenemende nadruk op milieubescherming, Het ontwerp van noodverlichtingsarmaturen richt zich meer op recyclebare materialen en energie-efficiëntie, zoals het gebruik van milieuvriendelijke batterijen en het terugdringen van gevaarlijke stoffen.
Ontwikkelingstrends van noodverlichtingsarmaturen
1. Strengere normen voor energie-efficiëntie:
Met het energiebesparings- en emissiereductiebeleid, De energie-efficiëntienormen voor noodverlichtingsarmaturen zullen strenger zijn, het stimuleren van de ontwikkeling en toepassing van efficiëntere lichtbron- en drivertechnologie.
2. Personalisatie en maatwerk:
De vraag uit de markt naar gepersonaliseerde en op maat gemaakte noodverlichtingsoplossingen neemt toe. COMLED zal meer diverse productopties aanbieden om te voldoen aan de specifieke behoeften en esthetische voorkeuren van verschillende locaties.
3. Draadloze connectiviteit en slimme bediening:
Met de komst van 5G, Bluetooth en andere draadloze technologie, noodverlichtingssystemen kunnen eenvoudig worden geïntegreerd in een slim gebouwsysteem. COMLED-noodverlichtingsarmaturen kunnen op afstand worden bediend, gemonitord en gegevens verzameld, het verstrekken van gegevens voor analyse en optimalisatie.